Historia ośrodka szkolącego formacje graniczne w Kętrzynie datuje się od 1949 roku, kiedy to Centrum Wyszkolenia Wojsk Ochrony Pogranicza znajdujące się w Ostródzie przemianowano na Oficerską Szkołę Wojsk Ochrony Pogranicza i przeniesiono do Kętrzyna. Siedzibą szkoły został kompleks koszarowy na obrzeżach Kętrzyna powstały w latach 1897–1898. Stacjonowały w nim m.in. jednostki piechoty 4 Wschodniopruskiego Pułku Grenadierów im. Króla Fryderyka II.
Zapoczątkowane w 1989 roku zmiany ustrojowe w Polsce wpłynęły między innymi na decyzje władz odnośnie przebudowy i przystosowania systemu ochrony granic do nowych warunków społeczno-politycznych państwa. Wiązało się to z koniecznością przebudowy nie tylko systemu ochrony granicy państwowej, ale również szkolnictwa zawodowego.
Punktem wyjścia stała się uchwalona przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej 12 października 1990 roku Ustawa o Straży Granicznej, w oparciu o którą Minister Spraw Wewnętrznych wydał Zarządzenie Nr 47 z dnia 16 maja 1991 roku o rozformowaniu Wojsk Ochrony Pogranicza i utworzeniu Straży Granicznej. Natomiast Komendant Główny Straży Granicznej Zarządzeniem Nr 21 z dnia 7 maja 1991 roku powołał do życia Centrum Szkolenia Straży Granicznej w miejsce Centrum Szkolenia WOP.
Po roku od utworzenia Centrum Komendant Główny Straży Granicznej ppłk dypl. Krzysztof Janczak decyzją z dnia 6 lipca 1992 roku nadał Centrum Szkolenia SG Sztandar, którego uroczyste wręczenie nastąpiło w dniu 14 listopada 1992 roku.
Kolejnym etapem historii ośrodka było nadanie imienia, które nastąpiło w dniu16 maja 2007 roku. Na wniosek Komendanta Centrum Szkolenia Straży Granicznej w Kętrzynie, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nadał Centrum Szkolenia Straży Granicznej w Kętrzynie imię „Żołnierzy Korpusu Ochrony Pogranicza”.
Następstwem otrzymania imienia przez ośrodek szkolenia była kolejna zmiana sztandaru. W dniu 5 maja 2008 roku Minister Spraw Wewnętrznych na wniosek Komendanta Głównego Straży Granicznej nadał Centrum nowy sztandar ufundowany przez Społeczeństwo Ziemi Warmińsko-Mazurskiej.
Konieczność dostosowania Straży Granicznej do standardów Unii Europejskiej to nieustanna potrzeba przeciwdziałania, ujawniania i zwalczania przestępczości związanej z ruchem granicznym, nielegalną migracją, aktami terroru, fałszerstwami dokumentów, przemytem narkotyków, szkodliwych substancji promieniotwórczych, chemicznych i biologicznych odpadów, przemytem towarów i skradzionych samochodów. Wyposażanie Straży Granicznej w coraz nowocześniejszy sprzęt techniczny sprawiło, że Centrum Szkolenia Straży Granicznej w Kętrzynie w procesie kształcenia skupia swój wysiłek na jak najlepszym, profesjonalnym przygotowaniu funkcjonariuszy do ochrony granicy Rzeczpospolitej Polskiej.
W Centrum Szkolenia SG realizowane są zajęcia z zakresu ochrony granicy państwowej, prawa, kryminalistyki, fałszerstw dokumentów, pirotechniki, bezpieczeństwa w komunikacji lotniczej, taktyki i techniki interwencji oraz języków obcych. Wszystkie szkolenia, oprócz wyposażenia słuchaczy w określoną specjalistyczną wiedzę, mają za zadanie wyrobienie określonych nawyków i umiejętności koniecznych podczas wykonywania codziennych obowiązków służbowych. Zajęcia prowadzone są w bardzo dobrze wyposażonych w sprzęt salach specjalistycznych, jak również w realnych warunkach służby granicznej jednostek organizacyjnych Warmińsko-Mazurskiego Oddziału SG.
Na przestrzeni lat struktura Centrum Szkolenia Straży Granicznej podlegała modyfikacjom. W chwili obecnej nad prawidłową realizacją procesu kształcenia w Centrum Szkolenia Straży Granicznej w Kętrzynie czuwają następujące komórki organizacyjne: Kierownictwo - w skład którego wchodzi Zespół Stanowisk Samodzielnych; Zakład Organizacji Dydaktyki; Zakład Bezpieczeństwa w Komunikacji; Zakład Graniczny; Zakład Prawa i Kryminalistyki; Zakład Wychowania Fizycznego i Działań Specjalnych; Zakład Ogólnozawodowy; Pododdziały Szkolne; Wydział Kadr; Wydział Zabezpieczenia Szkolenia; Wydział Ochrony Informacji; Samodzielna Sekcja Organizacji i Promocji i Referat Kontroli.
Podstawowe zadanie Centrum Szkolenia Straży Granicznej to głównie prowadzenie szkoleń kwalifikowanych na wszystkich poziomach tj. szkolenia podstawowego, szkolenia w zakresie Szkoły Podoficerskiej, szkolenia w zakresie Szkoły Chorążych oraz przeszkolenia specjalistycznego do mianowania na pierwszy stopień oficerski Straży Granicznej (kurs oficerski), a także poprzez doskonalenie zawodowe centralne realizowane w formie szkoleń specjalistycznych i kursów doskonalących. Najmocniejszą stroną ośrodka jest jej doświadczona kadra dydaktyczna. Wysokie kwalifikacje i umiejętności oraz ciągłe doskonalenie skutkuje wysoką oceną wystawianą przez słuchaczy, a także inne podmioty przeszkolone przez kadrę ośrodka. Kadra dydaktyczna posiada również uprawnienia Eksperta Kryminalistyki Straży Granicznej. Eksperci znajdują się w wykazie biegłych sądowych Sądu Okręgowego w Olsztynie z dziedziny technicznego badania dokumentów. Wiedza i umiejętności pozwalają na wdrażanie nowatorskich rozwiązań ułatwiających proces szkoleniowy. Jednym z wielu rozwiązań jest wdrożenie we wszystkich ośrodkach szkoleniowych SG aplikacji E-DZIENNIK do ewidencji elektronicznej procesu szkolenia. Aplikacja ułatwia użytkownikom szybszy proces ewidencji szkoleń oraz łatwiejszą kontrolę całego procesu dydaktycznego. Kolejnym rozwiązaniem wdrożonym w naszym ośrodku są „Standardy służby funkcjonariuszy Centrum Szkolenia Straży Granicznej”, które mają na celu wspomóc system motywacyjny, stanowią źródło wiedzy do planowania przedsięwzięć szkoleniowych, będących w ofercie CSSG, a także oferowania nowych propozycji podnoszących atrakcyjność i wszechstronność ośrodka.
CSSG podążając z duchem czasu w ostatnim okresie dostosowało założenia organizacyjno-metodyczne realizowanych kursów i szkoleń do ograniczeń wywoływanych między innymi poprzez stan pandemii. Ośrodek dysponuje programami szkolenia i odpowiednią infrastrukturą techniczną dającą możliwość prowadzenia zajęć z zachowaniem reżimu sanitarnego zarówno w formie tradycyjnej, stacjonarnej, jak również na odległość w formie e-learningu oraz zdalnego nauczania.
Proponowane szkolenia w ramach doskonalenia zawodowego centralnego pozwalają nabyć i doskonalić wiele specjalistycznych umiejętności niezbędnych do realizacji ustawowych zadań Straży Granicznej. W ramach struktury organizacyjnej Centrum Szkolenia SG funkcjonuje sześć zakładów realizujących stricte dydaktyczne zadania, leżące w ich właściwości merytorycznej.
Zakład Graniczny przygotowuje funkcjonariuszy SG do prowadzenia kontroli ruchu granicznego, kontroli ruchu drogowego oraz przeciwdziałania i zwalczania nielegalnej migracji. Udział w poszczególnych szkoleniach i kursach stwarza możliwość nabycia lub doskonalenia umiejętności operatora pojazdów obserwacyjnych, umiejętności związanych z wykorzystaniem pojazdów służbowych np. prowadzenia pościgów pojazdami uprzywilejowanymi, obsługi sprzętu optoelektronicznego, w tym kamer termowizyjnych, a także od niedawna operatorów dronów.Przygotowuje do realizacji ustawowych zadań SG na zewnętrznej granicy UE. Centrum Szkolenia Straży Granicznej w Kętrzynie, to jedyna szkoła Straży Granicznej, która szkoli pilotów bezzałogowych statków powietrznych w tej formacji. Funkcjonariusze Straży Granicznej z całego kraju mogą na Warmii i Mazurach zdobywać uprawnienia pilotów. Szkolenia mają charakter zarówno teoretyczny jak i praktyczny. Kursanci podczas specjalistycznych kursów z pilotowania i obsługi dronów zdobywają wiedzę z zakresu prawa lotniczego oraz umiejętności niezbędne do prowadzenia obserwacji z powietrza. Ćwiczenia obejmują loty w różnych warunkach atmosferycznych i porach dnia.
Zakład Prawa i Kryminalistyki odgrywa kluczową rolę w systemie szkolenia Straży Granicznej. To tutaj funkcjonariusze zdobywają wiedzę i umiejętności z zakresu szeroko rozumianej analizy a także oceny ryzyka według Modelu CIRAM. Centrum Szkolenia Straży Granicznej jest jedynym ośrodkiem w formacji, który kompleksowo przygotowuje techników kryminalistyki SG. Od lat szczególny nacisk kładziony jest również na rozwój kompetencji w zakresie weryfikacji autentyczności dokumentów, co ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa granic.
Domeną Zakładu Wychowania Fizycznego i Działań Specjalnych obok prowadzenia zajęć dydaktycznych z wychowania fizycznego oraz strzelań z broni strzeleckiej, jest stale doskonalona oferta szkoleniowa przygotowująca do prowadzenia działań specjalnych. Realizowane zajęcia dydaktyczne dotyczą tematyki konwojowania przesyłek wartościowych, przesyłek niejawnych, broni i amunicji, doprowadzania osób zatrzymanych, podejmowania działań interwencyjnych wobec osób stwarzających zagrożenie dla bezpieczeństwa w porcie lotniczym oraz na pokładzie statku powietrznego.To miejsce, gdzie kształtowana jest nie tylko siła fizyczna, ale i odporność psychiczna.
Zakład Bezpieczeństwa w Komunikacji – powstał jako odpowiedź na rosnące zagrożenia terrorystyczne w kraju i na świecie. Wyodrębniony w 2018 roku ze struktur Zakładu Granicznego, jest jedynym takim zakładem w Straży Granicznej. Specjalizuje się w szkoleniach z zakresu zagrożeń minersko-pirotechnicznych oraz bezpieczeństwa w komunikacji, w szczególności lotniczej. W oparciu o Polową Bazę Szkoleń Minersko-Pirotechnicznych kadra zakładu przygotowuje funkcjonariuszy SG oraz przedstawicieli innych służb do rozpoznawania i neutralizacji zagrożeń, a także do prowadzenia działań instruktorsko metodycznych. Szkolenia realizowane są z uwzględnieniem krajowych i międzynarodowych przepisów prawa oraz we współpracy z Urzędem Lotnictwa Cywilnego.
Właściwość merytoryczna Zakładu Ogólnozawodowego charakteryzuje się dużą różnorodnością. Zakład ten realizuje zajęcia dydaktyczne z kilku obszarów m.in. z języków obcych, teleinformatyki oraz łączności specjalnej, ale także z udzielania pierwszej pomocy, bezpieczeństwa i higieny służby i pracy.
Samodzielna Sekcja Organizacji i Promocji dba natomiast o sprawne funkcjonowanie Centrum od strony organizacyjnej oraz o jego wizerunek na zewnątrz. To zespół, który stoi za organizacją konferencji, spotkań i uroczystości, a także zapewnia bieżącą obsługę administracyjną kierownictwa. Sekcja odpowiada za komunikację z mediami, prowadzenie mediów społecznościowych (od lipca 2025 roku prowadzo Facebooka) oraz aktualizację strony internetowej i intranetu, dzięki czemu informacje o działalności Centrum trafiają do szerokiego grona odbiorców. Przygotowywanie materiałów promocyjnych i wydawniczych oraz codziennego rozkazu Komendanta Centrum dopełnia obrazu wszechstronnej działalności tej komórki. Jej zaangażowanie i profesjonalizm sprawiają, że Centrum Szkolenia Straży Granicznej jest postrzegane jako nowoczesna, dobrze zorganizowana i otwarta instytucja.
Do zadań Wydziału Kadr należy przede wszystkim dbanie o sprawy osobowe funkcjonariuszy i pracowników. Wydział zajmuje się m.in. prowadzeniem dokumentacji kadrowej, naborami do służby i pracy, ewidencją czasu służby i urlopów, ocenami okresowymi oraz przygotowywaniem decyzji personalnych. Odpowiada także za sprawy emerytalno-rentowe, szkolenia, analizę wydatków osobowych oraz współpracę z innymi komórkami organizacyjnymi w zakresie spraw kadrowych.
Wydział Zabezpieczenia Szkolenia wspiera realizację procesu kształcenia i szkolenia. Do jego zadań należy planowanie i koordynowanie bazy szkoleniowej, nadzór nad infrastrukturą dydaktyczną, zapewnienie sprzętu i materiałów szkoleniowych oraz gospodarowanie środkami finansowymi przeznaczonymi na cele szkoleniowe. Wydział zajmuje się również organizacją remontów obiektów szkoleniowych, realizacją projektów finansowanych ze środków krajowych i unijnych oraz współpracą z innymi jednostkami w tym zakresie.
Wydział Ochrony Informacji odgrywa kluczową rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa funkcjonowania Centrum Szkolenia Straży Granicznej. To właśnie tutaj koncentrują się działania związane z ochroną informacji niejawnych oraz danych osobowych, a także bezpieczeństwem systemów informatycznych i teleinformatycznych. Pracownicy Wydziału czuwają nad prawidłowym obiegiem dokumentów, zgodnością procedur z obowiązującymi przepisami oraz właściwym przygotowaniem kadry do pracy z powyższymi informacjami.